11 september 2009

L.S.

Gisteren heeft de directie van de Gerrit Rietveld Academie besloten om de optie voor verhuizing naar het voormalig GAK gebouw niet te benutten. De verdeeldheid binnen de opleiding, de geschikheid van het GAK gebouw en de financiële randvoorwaarden waar aan voldaan moest worden zijn als redenen opgevoerd om tot dit besluit te komen. We zijn ervan overtuigd dat de petitie noodzakelijk was om betrokkenheid en commentaar ten aanzien van dit onderwerp te verzamelen en openbaar te maken.

Het is duidelijk dat veel kunstonderwijsinstellingen met vergelijkbare problemen te maken hebben (of gehad hebben) en dat lokale commotie ook juist zo veel internationale verontwaardiging opwekt.

Bij deze willen we jullie van harte bedanken voor jullie stem en steun.
Het was het allemaal waard.

Rietveldforrietveld


Tijdslijn met gebeurtenissen omtrent het Rietveld gebouw

De Gerrit Rietveld Academie
Historische teksten van en over Rietveld en het gebouw met inleiding door Marijke Kuper, kunsthistoricus en Rietveldexpert

Links naar gerelateerde artikelen, foto's en video's

Wij tekenen bezwaar aan tegen de vergevorderde plannen van de directie van de Gerrit Rietveld Academie om het gebouw van Rietveld te verlaten voor het voormalig GAK-gebouw.

Om de volgende redenen:

1. Het betreft hier een historisch gebouw dat in bezit van de Gerrit Rietveld Academie moet blijven. De directie heeft zorg en verantwoordelijkheid voor dit cultureel erfgoed. De huidige functie is voor het hoger openbaar kunstonderwijs ontworpen door één van Nederlands meest invloedrijke ontwerpers en is met publiek geld gefinanceerd en gerenoveerd. Anders dan wat de directie beweert zal het Rietveld gebouw haar openbare functie verliezen aangezien de beoogde nieuwe gebruiker The British School een privé school is die voor het schooljaar 2007-2008 12.984 euro aan schoolgeld vroeg.

2. De docenten en afdelingshoofden zijn niet geraadpleegd bij het formuleren van het Programma van Eisen t.a.v. de huisvesting.

3. In 2004 is alleen al 15.000.000 euro publiek geld aan nieuwbouw besteed. Daarnaast is er renovatie gepleegd om het ruimtegebrek van de Rietveld Academie op te lossen. Vanaf het moment van oplevering voldeed de nieuwbouw niet aan de eisen waarvoor het is gebouwd en is het ruimtegebrek niet opgelost. Wie is hier verantwoordelijk voor?

4. Kwaliteit van onderwijs gaat boven kwantiteit. Het ruimtegebrek van de academie wordt veroorzaakt door de toename van studenten. Wij willen een plan voor de toekomst ontwikkelen waarin kwaliteit voorop staat. We willen de fundamentele vraag stellen: Is de Gerrit Rietveld Academie nu al niet te groot?

5. De Medezeggenschapsraad (MR) heeft zelf het initiatief moeten nemen om op de hoogte gesteld te worden van de plannen. De directie is haar informatieplicht jegens de MR niet nagekomen. Daardoor heeft de MR niet aan haar adviesplicht kunnen voldoen. Beide zijn wettelijk verplicht bij dit soort belangrijke beslissingen.

6. De manier waarop de afdelingshoofden geïnformeerd zijn laat geen verantwoorde beslissing toe. Op 7 april zijn de plannen voor het eerst aan de afdelingshoofden gepresenteerd. Dit moment van presenteren is door de directie als beslissingsmoment aangemerkt. De rest van de ruim 250 medwerkers moesten op 30 april in de Volkskrant lezen dat de directie van de Rietveld de academie naar ‘Vogelaarwijk’ Bos & Lommer wil verplaatsen. Half mei zou de overeenkomst getekend worden. Dit beslissingsmoment is op aandringen van het merendeel van de afdelingshoofden twee weken uitgesteld. Deze besluitvorming is niet conform de informatieplicht bij majeure beslissingen.

7. De koppeling groei en financiering van het kunstonderwijs is opnieuw ter discussie gesteld door minister Plasterk van OC en W. Op 16 maart 2009 heeft de minister een brief geschreven waarin hij de HBO-raad vraagt onderzoek te doen naar het selectiebeleid en de kwaliteit van het kunstonderwijs. Om die reden is het nu niet het juiste moment om deze risicovolle en onomkeerbare beslissing te nemen, waarbij de Gerrit Rietveld Academie niet meer terug kan naar een minder aantal studenten.

8. Wij betwijfelen dat het voormalig GAK-gebouw, in 1961 ontworpen als kantoorgebouw, een verbetering zal zijn t.a.v. het verlies van het oude gebouw. De ligging, ingeklemd tussen snelweg en woonwijk, is ongunstig. Het gebouw opent zich niet naar de omgeving. Op dit moment is niet duidelijk hoeveel extra bruikbare m2 er beschikbaar komt.

9. De belangen van onderwijs mogen niet ondergeschikt gemaakt worden aan stadsontwikkelling.

10. Wij hebben bezwaar tegen het plan om studenten te huisvesten in hetzelfde gebouw als waar onderwijs wordt gegeven. Het idee van het ontwikkelen van een campus staat diametraal op het andere uitgangspunt van een open en betrokken academie waar de student midden in de samenleving staat. De relatie met de stad Amsterdam is van wezensbelang.

Wij willen dat de Gerrit Rietveld Academie haar unieke karakter behoudt en haar historische gebouw niet verlaat. We willen dat er een nieuw Programma van Eisen, gebaseerd op de ondervindingen van het onderwijzend personeel, door een onafhankelijk bureau vastgesteld wordt.

Als u onze bezwaren tegen de huidige plannen om de Rietveld academie te verhuizen naar het voormalig GAK-gebouw gebouw onderschrijft, teken dan de petitie aan de rechterkant van deze site.

Linda van Deursen

De geruchten dat de Rietveld Academie van plan is om het huidige gebouw te verlaten en te verhuizen naar het oude GAK gebouw zijn zo sterk dat ik mij geroepen voel om een reactie op papier te zetten.
Ik doe dat vooral om emotionele redenen en in weerwil van de wetenschap dat er vele valide redenen kunnen zijn die aanleiding geven tot deze plannen.

Ten eerste zouden zij die hierin moeten beslissen zich een ogenblik moeten verplaatsen naar de periode in de jaren vijftig van de vorige eeuw toen besloten werd om het huidige gebouw te laten ontwerpen.
Bedenk eens van hoe groot cultureel belang het was om daar indertijd de nestor van het Nederlandse moderne bouwen Gerrit Rietveld bij te betrekken.

Het academiegebouw werd, na een lange periode van planontwikkeling voor verschillende plaatsen in de stad, op de huidige plek gerealiseerd tussen 1956 en 1967 en kwam eerst gereed na het overlijden van Rietveld.

De academie had onder de oude benaming IVKNO, Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs aan de Gabriël Metsustraat, al de reputatie opgebouwd van een onorthodoxe kunstopleiding. Een belangrijke aanzet daartoe werd gegeven door de architect Mart Stam, de directeur in de moeilijke periode rond de tweede wereldoorlog. Hij wist zich te omringen met een groep gemotiveerde docenten die een helder beeld voor ogen hadden van een nieuwe maatschappij waarin de kunsten een belangrijke plaats zouden innemen.

Het nieuwe gebouw met zijn geheel glazen gevel gaf uitdrukking aan de open visie waar de academie met haar programma voor stond.

Bij de opening in 1967 werd de academie naar de bouwmeester vernoemd. Het is dus om die reden dat enig historisch besef op zijn plaats is. Er moet wel een heel dringende reden zijn om niet alles te proberen de academie en dit door Rietveld gebouwde monument, waar haar naam aan ontleend werd, bijeen te houden.

Ik zou tot slot nog willen wijzen op een wrange speling van het lot.
In het begin werkte Gerrit Rietveld voor de plannen samen met Ben Merkelbach, de architect van het GAK-gebouw waar de gedachten nu naar uitgaan. Rietveld ging alleen verder toen Merkelbach benoemd werd tot stadsarchitect van Amsterdam.

Gaat de Rietveld Academie straks verder als de Merkelbach Academie?

Wim Crouwel